Inleiding: Borstreconstructie en de uitdaging van weefselischemie
Borstkanker treft ongeveer 1 op de 8 vrouwen en 1 op de 800 mannen in de Verenigde Staten. De moderne oncologie biedt lokale behandelingsopties (chirurgie en radiotherapie) en systemische therapieën (chemotherapie, hormoontherapie, doelgerichte medicamenteuze therapie en metabole therapie). De chirurgische keuzes variëren doorgaans van lumpectomie tot volledige mastectomie.
Na een mastectomie ondergaan veel patiënten een borstreconstructie met behulp van eigen weefseltransplantaten en huidtransplantaten om een natuurlijke uitstraling te herstellen. Weefseltransplantatie brengt echter het risico met zich mee van onvoldoende bloedtoevoer, wat kan leiden tot lokale ischemie. Zonder voldoende bloedtoevoer komt de overleving van het weefsel in gevaar, waardoor zowel het succes van de reconstructie als het esthetische resultaat in gevaar komen.
Hoe hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) werkt
Hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) levert 100% pure zuurstof in een drukkamer, waardoor de hoeveelheid opgeloste zuurstof in het plasma aanzienlijk toeneemt. Deze hypergeoxygeneerde toestand activeert meerdere biologische herstelprocessen:
•Angiogenese: Bevordert de vorming van nieuwe bloedvatennetwerken in zuurstofarm weefsel.
•Stamcelactivering: Stimuleert de afgifte van beenmergstamcellen om vaatherstel te versnellen.
•Verbeterde mitochondriale functie: Herstelt de cellulaire ATP-energieproductie in ischemische cellen.
•Remming van reperfusieschade: Vermindert ontstekingsreacties en lokaal oedeem.
Klinisch bewijs: Hoge overlevingskans van huidtransplantaten en lagere heroperatiepercentages
Tientallen jaren wetenschappelijk onderzoek bevestigen HBOT als een effectieve interventie voor gecompromitteerde transplantaten en huidtransplantaten:
•Perrins (1966): Vroeg baanbrekend onderzoek in het British Journal of Plastic Surgery toonde de haalbaarheid aan van HBOT voor het behoud van huidtransplantaten en huidtransplantaten.
•Zhou et al. (2014): Een meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde studies rapporteerde een overlevingskans van 62,5%–100% voor huidtransplantaten met HBOT, vergeleken met slechts 35%–86,6% in controlegroepen.
•Spruijt et al.: Gepubliceerd in Diving and Hyperbaric Medicine, toonde onderzoek aan dat het gebruik van HBOT voor ischemische borsttransplantaten in 58% van de gevallen de noodzaak voor aanvullende chirurgische ingrepen vermeed.
Behandelingsproces en -protocollen
•Vroege interventie is essentieel wanneer weefselbeschadiging wordt vastgesteld. Plastisch chirurgen en hyperbare zuurstoftherapeuten werken nauw samen en gebruiken diagnostische hulpmiddelen zoals transcutane zuurstofmonitoring (TCOM) of laserdoppler om de weefselperfusie te beoordelen.
•Snelle verwijzing: Een spoedbeoordeling en start van hyperbare zuurstoftherapie leiden tot de hoogste slagingspercentages.
•Onmiddellijke respons: Merkbare verbetering (zoals een verandering van de weefselkleur van dof/bleek naar rozeachtig) is vaak al na 1-2 sessies zichtbaar.
•Behandelingsduur: De meeste patiënten voltooien 7 tot 10 sessies (of ongeveer 2 weken dagelijkse therapie) om volledig vasculair herstel en optimale wondgenezing te bereiken.
Conclusie
Hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) is een waardevolle, niet-invasieve aanvullende behandeling bij borstreconstructie na een mastectomie. Door weefselischemie te verhelpen, de groei van nieuwe bloedvaten te stimuleren en necrose te voorkomen, speelt HBOT een cruciale rol bij het redden van beschadigde huidlappen en -transplantaten. Dit helpt patiënten om volledig fysiek herstel en een esthetisch resultaat te bereiken zonder dat een tweede operatie nodig is.
Referenties
•Perrins DJD. Hyperbare oxygenatie van huidflappen. Voorlopig rapport. British Journal of Plastic Surgery. 1966;19(2):110-2.
•Zhou. Overlevingspercentages van flappen in HBOT- versus controlegroepen. 2014.
•Spruijt NE, Hoekstra LT, Wilmink J, Hoogbergen MH. Hyperbare zuurstoftherapie voor ischemie van mastectomieflappen: een casusreeks van 50 borsten. Diving and Hyperbaric Medicine. 2021;51(1):2-9.
•Hyperbare zuurstoftherapie voor ischemische complicaties na directe borstreconstructie: een systematische review en meta-analyse. Aesthetic Plastic Surgery. 2026.
•Zhu KJ, Heron MJ, Tiongco RFP, et al. Hyperbare zuurstoftherapie bij onmiddellijke borstreconstructie met behulp van weefselexpanders. Annals of Plastic Surgery. 2025;94(4S):S305-S310.
•Rajpal N, et al. Gebruik van hyperbare zuurstoftherapie voor weefselischemie na borstreconstructie. Undersea Hyperbaric Med. 2019.
